khoa học

ó nhiều bằng chứng cho thấy dù không có bộ não nhưng cây cối cũng có trí nhớ, sự nhận biết, cách suy nghĩ và hành xử như con người.

Thực vật không có giác quan và tế bào thần kinh, nhưng nhiều nhà khoa học cho rằng chúng vẫn có cảm xúc, tri thức, có thể giao tiếp với nhau và với những loài sinh vật khác như người, động vật.

Một trong những nhà nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực này là nhà khoa học Ấn Độ, Jandish Chandra Bose, người bắt đầu tiến hành các thực nghiệm trên thực vật 1900.

Ông cho rằng, thực vật có thể cảm nhận được phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chất độc trong vài phút. Các thực nghiệm của ông cho thấy cây lớn nhanh hơn trong môi trường âm nhạc có giai điệu ngọt ngào, và chậm phát triển trong môi trường âm thanh ồn ào.

Những bằng chứng mới đây càng khẳng định lập luận của ông dường như chính xác
1. Trí nhớ của cây trinh nữ
Những giọt nước vô tình rơi xuống lá cây trinh nữ – hay cây xấu hổ dù vô hại nhưng sẽ được loài cây này ghi nhớ đến vài tuần sau đó. Đây không chỉ là một phản xạ tự nhiên mà là một cách ‘hành xử’ có chủ đích để sống sót trong tự nhiên.

Dù không có bộ não, cây trinh nữ vẫn có khả năng tạo lập hành vi học hỏi được trong vài giây và như ở động vật, quá trình nhận biết, học hỏi sẽ nhanh hơn ở điều kiện ánh sáng thấp.
Dường như quá trình ghi nhớ của thực vật cũng giống ở động vật dựa vào mạng lưới phát tín hiệu của canxi trong tế bào.
2. Giả vờ bệnh tật đánh lạc hướng
Cây tai voi (Caladium steudneriifolium) là món ăn hảo hạng cho loài sâu bướm đêm. Để ngăn chặn bị tàn phá bởi những kẻ háu ăn này, cây tai voi sẽ giả vờ mắc bệnh với nhiều đốm trắng trên khắp bề mặt lá rất giống với vết tích để lại sau khi bị sâu ăn.

Do chủ quan, chỉ muốn ăn những cây ngon lành, khỏe mạnh nên những con sâu bướm sẽ tìm kiếm một chiếc lá khác.
3. Cây cối biết cách truyền tin cho nhau
Kết quả nghiên cứu của nhóm khoa học trường ĐH Bắc Australia cho thấy ở những cây ngô mà gốc, rễ bị ngập nước phát ra lặp lại nhiều lần những âm thanh tựa như tiếng răng rắc có tần số lên đến 220 Hertz mà chúng ta không hề hay biết.

Suốt hai chục năm qua, các nhà khoa học đã chứng mình rằng, tất cả cây cối đều có khả năng truyền tin với nhau bằng cách phản ứng với các tín hiệu hóa học cụ thể và tự mình phát ra các tín hiệu đặc trưng. Nhờ các tín hiệu này chúng đã đẩy nhanh quá trình ra hoa, kết trái, trái chín, tăng trưởng gốc, thân cây.
4. Cảnh báo nguy hiểm

Thậm chí thực vật có thể sản xuất các hợp chất dễ bay hơi đặc biệt, để có thể báo tin cho nhau biết những động vật ăn cỏ đang đến gần như khi các lá của cây ngải đắng (Artemisia tridentata) bị côn trùng cắt tỉa và phá hoại.
Những cây thuốc lá gần đó sẽ nhận tín hiệu cảnh báo và đối phó bằng cách giải phóng các hóa chất của riêng chúng để ngăn chặn côn trùng tấn công.
5. Kêu gọi lính đánh thuê

Cây mù tạc đen cùng họ với rau cải thường sản sinh một chất hóa học đặc biêt để lôi kéo những con ong bắp cày ký sinh tới gần để tiêu diệt các con bướm có ý định đẻ trứng lên cây. Cơ chế bảo vệ này phản ứng ngay sau khi xuất hiện trứng sâu bướm để kịp thời ngăn chặn nguy cơ bị ăn mòn. Đổi lại, các con ong bắp cày ký sinh sẽ được vỗ béo bằng trứng và sâu bướm.

Tuy nhiên, có vẻ thời gian tiến hóa chưa đủ lâu để mù tạc đen có thể phát triển nhiều loại chất hóa học đặc hiệu hơn với nhiều loài sâu ăn lá khác và cho bọ nhậy rau cải, mà mới chỉ biết gọi lính đánh thuê mỗi khi loài bướm Pieris brassicae đẻ trứng.